SOFRA ADABI KURALLARI
![SOFRA ADABI KURALLARI SOFRA ADABI KURALLARI](https://www.eturanavm.com/image/cache/catalog/shutterstock_149736788-500x500h.jpg)
SOFRA ADABI KURALLARI
![sofra adabı](https://blog.n11.com/wp-content/uploads/2022/04/shutterstock_149736788-800x454.jpg)
Bir toplumun kültürel izlerini takip etmenin en etkin yollarından biri bireylerin birbiriyle olan etkileşim biçimlerini anlamaktan geçiyor. Günlük hayattan çeşitli nedenlerle düzenlenen kutlama ve toplanma organizasyonlarına kadar pek çok ana tanıklık eden sofralar da bu anlamda önemli ipuçları veriyor. Hal böyle olunca sofralar, temelde aynı ya da benzer kurallarla şekillense de farklı yorumlarla zenginleşiyor ve bu gelenekler sofra adabı ve yemek yeme kültürü gibi isimlerle anılıyor.
![sofra adabı](https://blog.n11.com/wp-content/uploads/2022/04/shutterstock_435682045-800x534.jpg)
Sofra Adabı Nedir?
Peki, yemek yeme adabı olarak da bilinen sofra adabı ne anlama geliyor? Öncelikle sofra adabını yalnızca masa düzenine indirgememek gerekiyor. Nitekim sofra adabı ve görgü kuralları birbirinden ayrılamayacak iki kavram. Sofra adabı; masa düzeni, servis, oturma şekli, yeme-içme ve konuşma tarzının yanı sıra daha pek çok davranış biçimlerini içeren genişçe bir konu. Bu nedenle de bütüncül olarak bir değerlendirme yapmak gerekiyor. Öte yandan yine aynı nedenden dolayı sofra adabı kültürel farklılıkları da beraberinde getirebiliyor. Buna rağmen bazı genel-geçer sofra adabı kurallarından bahsetmek mümkün.
![sofra adabı](https://blog.n11.com/wp-content/uploads/2022/04/shutterstock_615942620-800x534.jpg)
Sofra Adabı Kuralları Nelerdir?
Sofra Adabı – Tabak Kullanımı
Sofralarınızı kurarken tabaklarınızı kullanım sırasına göre sıralamanız gerekiyor. Bu nedenle servis tabağını ya da bu niyetle kullanacağınız diğer dekoratif ürünleri en alta masanın bitişinden yaklaşık 1-2 cm uzağına yerleştirmelisiniz. Ana yemek tabağı, onun hemen üzerinde bulunmalı. Servis edecekseniz, ara yemek tabağını ana yemek tabağının üzerine koymalısınız. Menüye bağlı olarak çorba kasesi, salata tabağı, ekmek tabağı gibi farklı tabak türleri de masanızda yer alabilir. Çorba kasesinin servis setinin en üstünde yer alması gerekiyor. Salata tabağı ya da ekmek tabağı ise servis tabağının sol üst köşesinde bulunmalı. Her ikisine de yer verecekseniz, ayırt edici iki farklı tabak türü kullanmakta fayda var. Bu durumda salata tabağının solda, ekmek tabağının ise sağda yer alması gerekiyor. Servis edeceğiniz yemeğe bağlı olarak kemik ya da kabuk tabağı gibi detayları da düşünmelisiniz. Bu tabağı ise salata ya da ekmek tabağı olarak konumlandırdığınız tabağın soluna yerleştirebilirsiniz.
Eğer sofrayı hazırlayan tarafta değil de konuk olan taraftaysanız da bu temel tabak düzenine hakim olmanız önemli. Nitekim bu durumda da hangi tabağı hangi amaçla kullanacağınız konusunda bir tereddüt yaşamadan rahatça hareket edebilirsiniz.
Sofra Adabı – Çatal Bıçak Kullanımı
Şimdi sıra sofraların en kafa karıştırıcı konusunda: Çatal-bıçak kullanımı. Tıpkı tabak diziliminde olduğu gibi çatal, bıçak ve kaşıkların diziliminde de mantık aynı: Kullanım sırası esas alınarak masada yerleştirme yapmak gerekiyor. Fakat çok sayıda çatal, bıçak ve kaşıkla karşı karşıya kalındığında insanın aklı ister istemez karışabiliyor. Bu nedenle genel çatal, bıçak, kaşık servis düzenine hakim olmak hem sofra hazırlarken hem de sofralara konuk olduğunuzda işe yarıyor.
Öncelikle masadaki çatal, bıçak, kaşık sayısı ya da dizilimi menüye göre değişiklik gösterebiliyor. Servis edilecek her yemek için çatal, bıçak ve kaşık detaylarını düşünmek gerekiyor. Çatalların solda, bıçakların sağda yer alması gerekiyor. Kaşıklar da yine bıçaklar ile aynı tarafta bulunuyor. Dizilimde ise kullanılacak ilk çatal-bıçak serisini en dışta bırakarak kullanım sırasına göre içeri doğru, aralarında birer parmaklık mesafe olacak şekilde ilerlemek gerekiyor.
Bir örnek üzerinden gidip canlandırma yapmakta fayda var. Çorba, ara yemek, ana yemek, ekmek ve tatlıdan oluşan bir menüde çatal, bıçak, kaşık sıralaması şu şekilde olması gerekiyor:
- Ana yemek çatalı tabağın hemen solunda, sivri tarafı üste bakacak şekilde; ana yemek bıçağı ise tabağın hemen sağında, keskin tarafı tabağa bakacak şekilde yer almalı.
- Ara yemek çatalı ise ana yemek çatalının solunda, aynı şekilde, sivri tarafı üste bakacak şekilde konumlanmalı. Ara yemek bıçağı da ana yemek bıçağının sağında, yine keskin tarafı tabağa bakacak şekilde bulunmalı.
Kullanılan çatal, bıçak, kaşık setine göre farklılık gösterse de genelde ara yemek çatal-bıçak serileri ana yemek çatal-bıçak serilerine göre daha küçük tasarlanıyor. Bu da önünüzde yer alan çok sayıda çatal, bıçak, kaşığa baktığınızda ayırt edici özelliklerden biri oluyor.
- Çorba kaşığını ara yemek bıçağının sağına, oyuk kısmı yukarı bakacak şekilde yerleştirmek gerekiyor.
- Tatlıyı kaşık ile servis edecekseniz, tabağın üst kısmına koymalısınız. Konumlandırırken tutacak yerinin sağda kalmasına dikkat etmelisiniz.
- Tatlıyı çatal ve bıçak ile servis edecekseniz, yine aynı şekilde tabağın üst kısmına yerleştirmelisiniz. Çatalı konumlandırırken tutacak yerinin solda, bıçağı konumlandırırken ise tutacak yerinin sağda ve keskin tarafının tabağa doğru bakmasına özen göstermelisiniz.
- Ekmek bıçağını ise ekmek tabağının üzerine keskin tarafı tabağa bakacak şekilde koyabilirsiniz.
Sofra Adabı – Bardak Kullanımı
En az çatal, bıçak, kaşık dizilimi kadar kafa karıştırıcı bir diğer konu da bardakların sofradaki konumu. Öncelikle şunu söylemek gerekiyor ki masadaki bardak düzeni, yemek sırasında servis edilecek içeceğe göre değişiklik gösterebiliyor. Örneğin rakının eşlik edeceği bir yemekte sofrada şarap kadehlerine yer verilmemesi gerekiyor. Fakat yine de temel bir sofra düzeni göz önünde bulundurulduğunda bardakların sofradaki konumlarıyla ilgili de birkaç kuraldan bahsetmek mümkün.
Öncelikle bardaklar genelde servis tabağının sağında kalacak şekilde sıralanıyor. Konuk olarak dahil olduğunuz sofralarda içecekler tarafınıza servis edileceği için hangi bardağın hangi içecek için kullanılacağı ayrımını yapmak daha kolay. Fakat sofrayı kuran taraftaysanız, büyükten küçüğe doğru bir dizilim yapabilirsiniz. Şarap kadehini bıçakların yaklaşık 4-5 parmak üstünde konumlandırarak bu dizilime başlayabilirsiniz. Ardından su bardağını kadehin sol üst köşesine ekleyebilirsiniz. Yemek boyunca servis edeceğiniz farklı içecekleri de düşünerek bu dizilimi sürdürebilirsiniz. Örneğin yemekte şampanya servis edeceksiniz; şampanya kadehini su bardağının hemen sol üst köşesine koyabilirsiniz.
Genel Sofra Adabı Kuralları
Masa düzenini sağlamak ve bu düzen doğrultusunda yemek yemenin dışında sofra adabına dair söylenebilecek birkaç nokta var.
- Her şeyden önce sofra adabının birinci kuralı dakik olmak. Ev sahibi konumundaysanız, konuklarınızı davet ettiğiniz vakitte sofranın hazır olduğundan emin olmalısınız. Sofrada konuk olarak bulunacaksanız da bu dakiklik önemli; böylece ev sahibinin emeklerine saygısızlık etmemiş olursunuz.
- Sofrada sandalyenize yaslanmış ve dik vaziyette oturmaya özen göstermelisiniz. Kollarınızı ya da bedeninizi masaya yaslamamalısınız. Öte yandan ellerinizi de masanın altında tutmamalısınız.
- Sofrada sizin için bırakılmış peçeteyi, servis başlamadan önce, dilerseniz kucağınıza sermeli; dilerseniz yakanıza asmalısınız.
- Sofrada ortaya konmuş yemeklerden tabağınıza servis yaparken çevrenizdekileri de ihmal etmemelisiniz. Servis tabaklarının saat yönünde masada gezmesini sağlayabilirsiniz.
- Yemek yerken ne çok hızlı ne de çok yavaş olmalısınız. Konuk olduğunuz sofranın hızına adım uydurmak oldukça önemli. Yemeğinizi diğer konuklardan daha önce ya da daha sonra bitirmemeye özen göstermelisiniz.
- Sofrada sadece anlatan taraf olmaktan kaçınmalısınız. Çevrenizdekileri dinlemeli, servis edilen yemeklerle ilgili ev sahibinize sorular sormalısınız. Yemek boyunca gösterilen emek ve yemeklerin lezzeti konusunda iltifatta bulunabilirsiniz.
- Eğer bir eve davet edildiyseniz, sofranın kaldırılmasına ev sahibinin izin verdiği ölçüde yardım etmelisiniz.
Kısacası, sofra adabı herkesin fikir ve hassasiyet sahibi olması gereken temel görgü kurallarının başında geliyor. İster gündelik durumlarda ister resmi yemeklerde olsun, çatal ve bıçak kullanımından genel davranış biçimlerine kadar dikkat edilmesi gereken tüm sofra kurallarını bu yazıda listeledik. Özellikle yemek davetlerinde bu kurallara dikkat ederek kendinizden emin saatler geçirebilir ve çevrenizdekilere sofra adabı konusunda örnek olabilirsiniz.
Yorum Yap